26. febrúar 2008

Jarðhitarannsókn á Kanaríeyjum

Nýverið hóf ÍSOR samstarf við Orkustofu Kanaríeyja, ITER (Instituto Tecnológico y de Energías Renovables), um rannsóknir á jarðhitanýtingu á eyjunum. Í byrjun febrúar fór Árni Hjartarson jarðfræðingur, á vettvang og kynnti sér aðstæður. Hann hafði aðalaðsetur í höfuðstöðvum ITER á Tenerife en þaðan var farið í könnunarleiðangra með sérfræðingum eyjarskeggja á þau svæði sem talið er hugsanlegt að nýtilegur jarðhiti leynist. Auk Tenerífe voru eyjarnar Gran Canaria, Lanzarote og La Palma heimsóttar. Þótt eldvirkni sé mikil á þessum slóðum er jarðhiti lítt áberandi. Á Tenerífe sést yfirborðshiti t.d. einungis í gígnum á hátindi eldfjallsins mikla, Teide, í um 3700 m hæð yfir sjó. Á La Palma var jarðhitinn bundinn við hina frægu heilsulaug, Santa Fuente, sem Evrópubúar sóttu í á fyrri öldum. Hún fór undir hraun í eldsumbrotum 1677 en nú er verið að grafa hana upp. Á Lanzarote er gríðarmikill hiti tengdur eldstöðvum sem gusu 1730-1736, en þar er ekkert vatn. Einu notin af jarðhitanum tengjast ferðaþjónustu. Nú eru menn að velta fyrir sér hvort hugsanlegt sé að finna nægan hita til raforkuframleiðslu. Hefðbundin íslensk nýting  hitans til húshitunar, ylræktar og snjóbræðslu er ekki inni í myndinni. Rafmagn á eyjunum er framleitt í vind- og sólarorkuverum en þó langmest með olíu. Hlutverk ÍSOR er ekki beinlínis að finna jarðhitann heldur að gera tillögur um hvernig haga skuli rannsóknum og jarðhitaleit og leggja fram sundurliðaðar rannsóknaráætlanir. Sérfræðingar ITER á Kanaríeyjum eru vel að sér í eldfjallafræðum og vöktun og góðum tækjum búnir á ýmsum sviðum . Margir þeirra hafa komið til Íslands og kynnst mönnum og málefnum hér. Fyrsta spurningin er hvort ástæða sé til að skoða aðstæður á Kanaríeyjum betur eða hvort svæðið sé vonlaust og afskrifa megi alla möguleika strax. Við henni er komið svar því  ýmislegt bendir til að nýtanleg jarðhitakerfi kunni að leynast  undir niðri.  Sérfræðingahópur á ÍSOR liggur nú yfir rannsóknargögnum frá eyjunum og mun ljúka tillögugerð sinni um alhliða rannsóknarátak fyrir lok mars. Jarðfræðingur frá ITER búinn íslenskum hitastaf mælir hita í gufuauga í toppgíg eldfjallsins Teide á Tenerífe í 3700 m y.s. Í þessari hæð er suðumark vatns um 85°C. Ljósm. Árni Hjartarson